| Aftoppingsgrens |
Grens in de huurtoeslag waarboven je een groter deel van de huur zelf betaalt. Niet te verwarren met de afbouwgrenzen in de heffingskortingen. |
| Algemene heffingskorting |
Korting op je te betalen belasting die iedereen krijgt. In 2026 maximaal €3.115. Vanaf een inkomen van €29.739 bouwt de korting af met 6,40% per euro, tot nul bij ongeveer €78.000. |
| AOW-leeftijd |
De leeftijd waarop je AOW ingaat. In 2025 tot en met 2027 is dat 67 jaar; van 2028 tot en met 2031 is het 67 jaar en 3 maanden. De AOW-leeftijd is gekoppeld aan de levensverwachting en wordt altijd vijf jaar van tevoren vastgesteld. Bereken jouw AOW-datum. |
| Arbeidskorting |
Extra korting op je belasting voor wie werkt. In 2026 maximaal €5.685. De korting bouwt eerst op met je inkomen en vanaf €45.592 weer af met 6,51% per euro. Uitkeringen geven geen recht op arbeidskorting. |
| Bijtelling |
Bedrag dat bij je brutoloon wordt opgeteld omdat je een auto van de zaak privé gebruikt. Je krijgt dat geld niet, maar betaalt er wel belasting over. In 2026 is dat 22% van de cataloguswaarde, of 18% voor elektrische auto's tot €30.000. |
| Bijzonder tarief |
Het belastingtarief over eenmalige beloningen zoals vakantiegeld, een 13e maand, een bonus of overwerk. Het is hoger dan het tarief over je gewone salaris, omdat je heffingskortingen daar al volledig mee zijn verrekend. |
| Box 3 |
De categorie waarin je vermogen wordt belast: spaargeld, beleggingen, een tweede woning, crypto. Je eigen woning zit in box 1, een aanmerkelijk belang in een bv in box 2. Box 3 rekent niet met je werkelijke rendement maar met een forfaitair rendement; het tarief is 36%. |
| Brutoloon |
Je salaris vóór aftrek van belasting en premies. Dit is het bedrag dat in je arbeidsovereenkomst staat. |
| Cataloguswaarde |
De oorspronkelijke nieuwprijs van een auto inclusief btw en bpm, zoals de fabrikant die publiceerde. De bijtelling wordt hierover berekend, ook als de auto tweedehands is. |
| Contant geld (vrijstelling) |
Geld in huis of in je portemonnee is in box 3 vrijgesteld tot €672 per persoon (€1.344 met fiscale partner). Daarboven telt het mee als banktegoed. |
| Dagloon |
Je gemiddelde loon per werkdag, gebruikt door het UWV om de hoogte van WW, Ziektewet en zwangerschapsuitkering te bepalen. Het wordt berekend als je sv-jaarloon gedeeld door 261 werkdagen, met een maximum van €309,91 in 2026. |
| Deeltijdfactor |
Jouw contracturen gedeeld door de fulltime werkweek. Werk je 32 uur waar 40 uur fulltime is, dan is je deeltijdfactor 0,8 en verdien je 80% van het fulltime salaris. |
| Eigen risico |
Het bedrag aan zorgkosten dat je per jaar eerst zelf betaalt voordat je zorgverzekering vergoedt. In 2026 is dat €385, in 2027 €400. Huisarts, verloskundige zorg, kraamzorg, wijkverpleging en zorg voor kinderen tot 18 jaar vallen er niet onder. |
| Eindejaarsuitkering |
Een extra uitkering aan het eind van het jaar, uitgedrukt als percentage van je jaarsalaris. Bij 8,33% komt dat vrijwel overeen met een volledige 13e maand. |
| Fiscaal loon |
Het loon waarover de loonheffing wordt berekend. Dit is je brutoloon min de pensioenpremie die je zelf betaalt, plus een eventuele bijtelling voor een auto van de zaak. |
| Forfaitair rendement |
Het rendement dat de wet aanneemt dat je op je vermogen maakt, los van wat je werkelijk hebt verdiend. In 2026: 1,28% op spaargeld, 6,00% op overige bezittingen en 2,70% op aftrekbare schulden. De percentages voor spaargeld en schulden worden pas na het jaar definitief vastgesteld. |
| Gerichte vrijstelling |
Een vergoeding die je werkgever onbelast mag geven zonder dat het ten koste gaat van de vrije ruimte in de werkkostenregeling. Voorbeelden zijn de reiskostenvergoeding van €0,25 per kilometer en de thuiswerkvergoeding van €2,45 per dag. |
| Heffingskorting |
Verzamelnaam voor kortingen op je te betalen belasting. De belangrijkste zijn de algemene heffingskorting en de arbeidskorting. Ze verlagen niet je inkomen, maar rechtstreeks je belasting. |
| Heffingsvrij vermogen |
Het deel van je vermogen waarover je géén box 3-belasting betaalt. In 2026 is dat €59.357 per persoon en €118.714 met een fiscale partner. Het kabinet stelde voor dit in 2027 bijna te halveren, maar heeft dat op 3 november 2026 geschrapt; de grens blijft en wordt alleen geïndexeerd. |
| Jaaropgave |
Het overzicht dat je werkgever je begin van het jaar stuurt, met je totale brutoloon, de ingehouden loonheffing en de verrekende heffingskortingen over het afgelopen jaar. |
| Loonheffing |
De verzamelnaam voor loonbelasting en premies volksverzekeringen die je werkgever inhoudt op je loon. Het is een voorheffing op je uiteindelijke inkomstenbelasting. |
| Loonheffingskorting |
De toepassing van je heffingskortingen via je werkgever. Je mag deze maar bij één werkgever tegelijk laten toepassen — doe je het bij twee, dan volgt een naheffing. |
| Marginaal tarief |
Het belastingpercentage dat je betaalt over je láátst verdiende euro. Dit ligt hoger dan je gemiddelde belastingdruk, omdat er bovenop het schijftarief vaak ook heffingskorting wordt afgebouwd. |
| Maximum dagloon |
De bovengrens waarover het UWV uitkeringen berekent. Sinds 1 juli 2026 is dat €309,91 per dag. Verdien je meer, dan wordt je uitkering op dit maximum afgetopt. |
| MKB-winstvrijstelling |
Vrijstelling voor ondernemers: een vast percentage van je winst blijft onbelast. In 2026 is dat 12,7%, toegepast na aftrek van de zelfstandigenaftrek. |
| Modaal inkomen |
Het inkomen dat het meest voorkomt, als rekenbegrip vastgesteld door het Centraal Planbureau. In 2026 is dat €48.000 bruto per jaar, ongeveer €4.000 per maand. Niet te verwarren met het gemiddelde inkomen, dat hoger ligt doordat hoge inkomens het gemiddelde optrekken. |
| Nettoloon |
Het bedrag dat daadwerkelijk op je rekening wordt gestort, na aftrek van loonheffing, pensioenpremie en eventuele andere inhoudingen. |
| Ouderenkorting |
Extra heffingskorting voor wie de AOW-leeftijd heeft bereikt. In 2026 maximaal €2.067, met afbouw van 15% per euro vanaf een inkomen van €46.002. |
| Peildatum |
De datum waarop je vermogen wordt gemeten voor box 3: 1 januari. Wat je op die dag bezit bepaalt je aanslag over het hele jaar. Geld tijdelijk wegzetten rond die datum geldt als peildatumarbitrage en wordt door de Belastingdienst gecorrigeerd. |
| Rekenmaandloon |
Het maandsalaris waarmee de transitievergoeding wordt berekend: je bruto maandsalaris plus vakantiegeld plus vaste toeslagen zoals een 13e maand of ploegentoeslag. Bij €3.500 bruto is het rekenmaandloon €3.780. Bereken je transitievergoeding. |
| Schuldendrempel |
Het deel van je box 3-schulden dat je níet mag aftrekken: €3.800 per persoon, €7.600 met fiscale partner. Alleen het bedrag daarboven verlaagt je rendementsgrondslag. |
| Standaardpremie |
Het bedrag dat de overheid hanteert als gemiddelde zorgpremie bij het berekenen van de zorgtoeslag. Dat is niet hetzelfde als de premie die jij betaalt; de standaardpremie is een rekenbedrag dat jaarlijks wordt vastgesteld. |
| SV-loon |
Het loon voor de sociale verzekeringen. Het vormt de basis voor je dagloon bij WW en ziekte, en wijkt af van je fiscaal loon doordat bijvoorbeeld pensioenpremie anders meetelt. |
| Tabelcorrectiefactor |
Het percentage waarmee de belastingschijven en heffingskortingen jaarlijks meestijgen met de inflatie. In 2027 wordt die correctie maar gedeeltelijk toegepast, waardoor je effectief meer belasting betaalt. |
| Tegenbewijsregeling |
De mogelijkheid om aan te tonen dat je werkelijke rendement lager was dan het forfait, met het formulier Opgaaf werkelijk rendement. Je rekent je hele vermogen door inclusief ongerealiseerde waardeveranderingen, mag geen kosten aftrekken (behalve rente over box 3-schulden) en het heffingsvrij vermogen geldt niet. |
| Thuiswerkvergoeding |
Een onbelaste vergoeding voor de kosten die je thuis maakt tijdens werktijd, maximaal €2,45 per dag in 2026. Je mag per dag maar één van beide krijgen: thuiswerkvergoeding óf reiskostenvergoeding. |
| Toetsingsinkomen |
Het inkomen waarmee de Belastingdienst bepaalt of je recht hebt op toeslagen. Het is ongeveer je bruto jaarinkomen, meestal iets hoger omdat vakantiegeld meetelt. |
| Transitievergoeding |
Wettelijke vergoeding bij ontslag op initiatief van je werkgever: eenderde rekenmaandloon per gewerkt dienstjaar, in 2026 met een maximum van €102.000 of één jaarsalaris. |
| Vakantiegeld |
Wettelijk minimaal 8% van je bruto jaarloon, meestal uitbetaald in mei. Het wordt belast tegen het bijzonder tarief. |
| Vermogenswinstbelasting |
Het systeem dat het kabinet vanaf 2028 in box 3 wil invoeren voor aandelen, obligaties en andere financiële instrumenten: je betaalt pas belasting als je verkoopt, niet over een waardestijging op papier. Het heffingsvrij vermogen verdwijnt dan en wordt vervangen door een heffingsvrij rendement van €1.000 per persoon. |
| Vrije ruimte |
De ruimte binnen de werkkostenregeling waarbinnen een werkgever onbelaste vergoedingen en verstrekkingen mag geven: 2% over de eerste €400.000 van de loonsom en 1,18% over het meerdere. Gerichte vrijstellingen vallen er buiten. |
| Vrijheidsbijdrage |
De naam voor de beperkte inflatiecorrectie in 2027 en 2028. De schijven schuiven maar 1,25% mee in plaats van 2,6%; het verschil gaat naar defensie. |
| Werkkostenregeling (WKR) |
Regeling waarmee je werkgever bepaalde vergoedingen onbelast mag geven, binnen een vrije ruimte die als percentage van de loonsom wordt berekend. |
| Zelfstandigenaftrek |
Aftrekpost voor ondernemers die voldoen aan het urencriterium. In 2026 €1.200, dalend naar €900 in 2027. |
| Zvw-bijdrage |
Inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet. Bij werknemers betaalt de werkgever die; bij pensioen, AOW en winst uit onderneming wordt hij op jou ingehouden — in 2026 4,85% tot een inkomen van €79.409. |